کارهایم

برداشت از حمام میرحسن قزوین

شنبه, ۲۷ تیر ۱۳۹۴، ۰۵:۲۴ ب.ظ

این مطلب پیش از این در حرف‌های‌م منتشر شده بود. صرفا جهت آرشیو در این‌جا هم منتشر می‌شود.

...

پروژه‌ای برای درس برداشت از بناهای تاریخی. مطالعه و برداشت حمام حاج میرحسن قزوین.

در این‌جا فقط بخش مطالعات قرار داده شده. مقاله دارای اطلاعات خلاصه و مفیدی درمورد تاریخ‌چه‌ی حمام نیز هست. مقدمه‌ی مقاله را می‌توانید در ادامه‌ی مطلب بخوانید.

 

دریافت
حجم: 998 کیلوبایت

 

برای آغاز کار، پس از جست و جو در میان شهرهایی نزدیک تهران و در میان حمام‏‌هایی مطابق با خواسته‏‌ی اساتید، که امکان برداشت از آن‏ها نیز وجود داشت، سه حمام را در شهر قزوین برگزیدیم، که در خلال بررسی‌‏های کوتاه‌‏مان به منبع یا نقشه‌ای از این بناها دست نیافتیم. با ارسال نام گزینه‌‏ها به اساتید محترم، ایشان حمام میرحسن را برای مطالعه و برداشت مناسب دیدند و ما نیز خیلی زود آغاز به کار کردیم.

در طول ترم، سه سفر ۱ روزه به قزوین انجام گرفت. به موجب بروکراسی‌‏های اداری که در قزوین پیش آمد و پاره‏‌ای ناهم‌‏آهنگی‏‌ها، بخش عمده‌‏ای از زمان ما در خیابان‌‏های شهر گذشت!. از سوی دیگر به نظر می‏‌رسید که میر‌حسن، حمامی است که مهجور مانده  و مطالعه‏‌ی چندانی روی آن صورت نگرفته است. این موضوع در قزوین برای‏‌مان روشن‏‌تر شد، چرا که بسیاری از اهالی و حتی کسبه‌‏ی نزدیک به حمام نیز، از وجود آن بی اطلاع بودند و حتی نام حمام هم به گوش‏‌شان نخورده بود!. این در حالی است که به گفته‌‏ی ساکنان مجاور حمام، تا حدود ۱۰ سال پیش یعنی حدود سال ۱۳۸۲ حمام کاربری خود را حفظ کرده و مورد استفاده‌ی اهالی بوده است.

با مراجعه‌‏ای که به سازمان میراث فرهنگی قزوین داشتیم، میراث، فایلی را در اختیار ما قرار داد که حاوی جانمایی حمام در شهر، پلان حمام و تعدادی برش از آن بود. ما نیز بنا را بر درستی نقشه‏‌ها گذاشتیم و شروع به برداشت قسمت‏‌هایی کردیم که در فایل میراث موجود نبود. اما در همان بادی امر متوجه اختلاف فاحش بعضی قسمت‌‏های نقشه با وضعیت موجود شدیم. به همین دلیل از متصدیان حمام میرحسن که مرمت حمام را به عهده داشتند درخواست کردیم که نقشه‏‌های خود را در اختیار ما قرار دهند و در کمال تعجب دریافتیم که آن‏‌ها نیز برای مرمت حمام از همین نقشه‌‏ها استفاده می‏کرده‏‌اند!. بنابراین اکثر قسمت‏‌های حمام را  با متر پارچه‌‏ای برداشت کردیم که در قسمت کروکی‏‌ها ضمیمه شده‏‌اند.

با شروع مطالعات غیر میدانی، مطالب و مقاله‏‌هایی را با محوریت حمام‏‌های ایرانی و هم‌‏چنین شهر قزوین‏ از نظر گذراندیم. در خلال این مطالعات، به پایان‏‌نامه‏ای برخوردیم که به طور مفصل به کلیات حمام‌‏های قاجاری پرداخته بود و بسیاری از مطالعاتی که تا آن زمان داشتیم را، در خود گنجانده بود. علاوه بر این به دلیل اعتبار بالای این رساله‏‌ی دکتری و هم‏‌چنین پرهیز از مطالعه و استفاده از مطالب تکراری و متفرقه، غالب جملات پژوهش حاضر را به همین منبع ارجاع  دادیم و نام سایر منابع مطالعاتی را در قسمت فهرست منابع ذکر کرده‏‌ایم.

همان‏‌طور که گفته شد، در منابع مختلف حرف چندانی از حمام میرحسن به میان نیامده است. از طرفی با تغییر کاربری حمام و متحول شدن قسمت‏‌هایی از آن در مرمت‌‏های اخیر، تشخیص قسمت‏‌های مختلف حمام و کاربری آن با دشواری هم‌‏راه بود. هم‌‏چنین به خاطر تغییرات کالبدی که در حمام صورت گرفته بود، تطبیق وضعیت موجود با اندک منابعی که در دست بود، سخت و گاها غیر ممکن بود. از همین رو تصمیم گروه بر این شد تا برای جبران کم‏بود منابع درباره‏‌ی حمام میرحسن، بر روی کلیات حمام‌‏ها مطالعات گسترده‌‏تری انجام دهد. در ادامه نیز ذکر خواهیم کرد که بسیاری از این کلیات، در مورد حمام میرحسن نیز صدق می‏کند. به همین دلیل در طول مباحث، قسمت‏هایی که به حمام میرحسن  مربوط می‏شود، به صورت برجسته‌‏تر (BOLD)  مشخص شده‌‏اند. با توجه به مطالب گفته شده، طبیعی است که بسیاری از ارجاعات ما در رابطه با حمام، مربوط به مصاحبه‏‌های اعضای گروه با افراد مختلف است.

لازم به ذکر است، تصاویری که زیر آن‏ها منبعی ذکر نشده، متعلق به نگارنده است.

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است
ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی