کارهایم

دوست داشتم نگاه غلط به معماری اسلامی را در این تحقیق اصلاح کنم. معیارْ گرفتن کلام معصومین برای معماری اسلامی، به جای تاریخ معماری کشورهای مسلمان، هدف ما از انجام این پروژه‌‌ی دانش‌گاهی بود. این پروژه با هم‌کاری سروش فرصیاد انجام شد.

برای مطالعه‌ی مقدمه‌ی تحقیق به ادامه‌ی مطلب بروید.

دریافت
عنوان: معماری خانه در کلام معصومین (ع)
حجم: 1.25 مگابایت
 

 

عنوان معماری اسلامی از آن دست واژه‏‌هایی است که به نظر می‌‏رسد به طور ویژه نیازمند بررسی و تشریح است. چرا که به طور معمول و هم‏چنین در کلاس‏‌های دانش‏گاهی این عنوان به دروسی اطلاق شده که محتوای آن‏ مطالعه‏‌ی آثار به جای مانده در کشورهای جهان اسلام است. از همین رو به نظر می‏‌رسد که گاها تصمیمات یک پادشاه، ولو مسلمان، با خلق و خوی خاص خود که منجر به ساخت بنایی می‏شود، نام معماری اسلامی را به خود می‏‌گیرد، به این دلیل که در یک کشور مسلمان و توسط مسلمین ساخته شده است، در حالی که ممکن است ویژگی‏‌های آن بنا از دیدگاه یک معصوم  مذموم و نکوهیده باشد. به نظر می‏‌رسد که این‏جا در حق عنوان معماری اسلامی جفا صورت گرفته و شایسته‏‌تر است که بررسی این دست آثار را، برای مثال تحت عنوان معماری ایرانی، یا معماری ایرانی-اسلامی انجام دهیم.

مطالبی که گفته شد، انگیزه‏‌ای بود برای مطالعه و کنکاش بیش‏تر درمورد معنای حقیقی معماری اسلامی و همان‏‌طور که از عنوان هم برمی‌‏آید برای کسب معنای حقیقی هر موضوعی تحت عنوان اسلام، در ابتدا باید به منبع و مصدر آن یعنی آیات قرآن و احادیث معصومین(ع) رجوع کرد. اما ذکر نکته‏‌ای در این‏جا لازم به نظر می‏‌رسد. از آن‏جایی که اسلام دین تعقل و تدبر است و قرآن کتابی است برای همه مکان‏ها و زمان‏ها، آیات قرآن و به تبع آن احادیث نیز غالبا در پی انتقال مفاهیم یا به بیان به‏تر منشی هستند تا شیوه‌‏ی برخورد با موضوعات گوناگون را به ما بیاموزند. بنابراین در رابطه با بنای ساخت‏مان‏ها و کالبدهای معماری، با توجه به این‏که مردم زمان‏ها و اماکن مختلف دارای فرهنگ، آداب و امکانات متفاوتی هستند، نمی‌‏توان انتظار داشت که در کلام این عزیزان اشاره‏‌ی مستقیمی به این موضوعات شده باشد. هر چند که در موارد معدودی محدودیت‏‌هایی را برای بنای ساخت‏مان‏ها تعریف کرده‏اند، مانند مذموم بودن ساخت‏مان‏‌های بسیار مرتفع. بنابراین این مقاله سعی کوچکی است تا بخشی از این سخنان را با دقت بیش‏تری مورد بررسی قرار دهد و از آن‏ها راه‌‏بردهایی برای معماری اسلامی‏ بیرون بکشد. لازم به ذکر است که در انتخاب منابع در ابتدا کتاب «من لا یحضره الفقیه»،یکی از کتب اربعه‏‌ی روایی، که ترجمه‏‌ی آن هم در دست‏رس بود برای مطالعه انتخاب شد اما به دلیل کافی نبودن مطالب آن برای این تحقیق، به سراغ منابع دیگری هم رفتیم. احادیث موجود در این مقاله از بین تمامی کتب ترجمه شده‎‏ی حدیث که در نرم‌‏افزار جامع الاحادیث نور گردآوری شده، انتخاب شده است. آیات و احادیثی که از منابع دیگر استخراج شده‏‌اند، در قسمت پاورقی به منابع آن‏ها ارجاع داده شده است. در ادامه پس از توضیحاتی در رابطه با مفاهیم جامعه، خانواده و خانه در اسلام، به بررسی احادیث با دیدی معمارانه می‏‌پردازیم. هم‏چنین برای نزدیکی مطالب به دروس ارائه شده در کلاس، در بعضی موارد با آوردن جملاتی سعی در پیدا کردن حضور آن‏ها در معماری ایران خودمان داریم . غالب مطالب بخش ابتدایی که به عنوان مقدمه‏‌ی بحث اصلی به حساب می‏‌آید از پایان‏‌نامه‌‏ای در مقطع کارشناسی ارشد با عنوان«طراحی خانه ای برای امروز با روی‏کرد بازتعریف مفهوم خانه از دید گاه اسلام» برداشت شده است. این پایان‏‌نامه  هم‌‏پوشانی نسبتا کاملی با بحث مورد نظر ما داشت، به همین دلیل نیازی به مراجعه به منابع دیگر نیافتیم. ذکر مطالب از این منبع  با تصرفاتی نیز هم‏راه بوده است.

در آخر ذکر این نکته ضروری است که این تحقیق هیچ‏گونه ادعایی در رابطه با صحت و سقم احادیث ندارد و تنها به ذکر منابع کفایت می‏کند. هم‏چنین نظرات نوشته شده در رابطه با احادیث، صرفا برداشت نگارنده‏‌گان این مقاله است و ممکن است با منظور اصلی آن بزرگان تفاوت‏‌هایی داشته باشد. این مقاله تنها جستاری است در بین این احادیث، و بررسی چگونه‌‏گی و مفاهیم نهفته در این جملات مجال دیگر و تخصصی دیگر می‏طلبد.

 

دریافت
عنوان: معماری خانه در کلام معصومین (ع)
حجم: 1.25 مگابایت
 

نظرات  (۱)

  • محمد فرید مصلح
  • بسیار عالیه. دنبال چیزی مشابه همین بودم تا بیش تر با کلام اسلامی و مصداقی بزرگان دین در کلام ائمه آشنا باشم. متشکرم
    پاسخ:
    ممنونم. بله این موضوع خیلی جای کار داره و بسیار هم مهمه. خلط مبحثی که تو معماری اسلامی ایجاد شده باید برطرف بشه.
    البته این رو بگم که متاسفانه تحقیق ما خوب پخته نشده و در مراحل ابتدایی مونده،‌ این هم به خاطر کارای موازی و زیاد دانش‌گاه بوده :). اما به عنوان آشنایی با کلیت ماجرا خوبه دیدن‌ش.
    ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
    شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
    <b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
    تجدید کد امنیتی